- Obraz powinien wisieć tak, by najbliższy widz patrzył w górę na środek ekranu pod kątem nie większym niż ok. 15°.
- OnSuperior obniża obraz czarnym topem do 140 cm przy obrazie do 4,5 m szerokości.
- Winda do ekranu (Lift Screen) według materiałów dystrybutora opuszcza ekran nawet o 400 cm.
- Dla dalekich rzędów wielkość obrazu licz wzorem H = D/6 – w długiej nawie szybko wychodzą ekrany wielkoformatowe Alumid lub Max One.
- Na okazjonalne wydarzenia wystarczy rama FramePro na statywach o regulowanej wysokości 152–284 cm.
Dlaczego wysokie wnętrze to wyzwanie dla ekranu
W typowej sali ekran montuje się pod sufitem i sprawa jest prosta. W kościele, auli czy hali z wysokim sklepieniem pojawiają się trzy problemy:
- Obraz za wysoko – ekran pod sklepieniem wymusza zadzieranie głowy, zwłaszcza w pierwszych ławkach.
- Daleko do ostatnich rzędów – nawa ma często 25–40 m długości, więc obraz musi być duży.
- Trudny dostęp – montaż i serwis wymagają podnośnika lub rusztowania, a ingerencję w ściany zabytkowe trzeba zwykle uzgodnić z konserwatorem.
Do tego dochodzi światło. Witraże i okna dają zmienne oświetlenie, którego zwykle nie da się zasłonić. To wpływa na wybór projektora i tkaniny.
Na jakiej wysokości powinien wisieć obraz
Producent ekranów ADEO zaleca, by kąt od oczu najbliższego widza w górę do środka obrazu nie przekraczał ok. 15°. Przykład: pierwsza ławka stoi 8 m od ekranu, a oczy siedzącej osoby są na wysokości ok. 1,2 m. Tangens 15° to ok. 0,27, więc środek obrazu powinien znaleźć się nie wyżej niż ok. 1,2 + 8 × 0,27 ≈ 3,3 m nad posadzką.
Jeśli sklepienie ma 10 czy 15 m, zawieszenie kasety pod nim daje obraz wiele metrów za wysoko. Są trzy sposoby, by to zmienić:
- Długi czarny top – kaseta zostaje wysoko, a obraz zaczyna się niżej.
- Winda do ekranu – cała kaseta opuszcza się na czas projekcji.
- Montaż niżej – na belce, konstrukcji lub kratownicy, jeśli architektura na to pozwala.
Czarny top – najprostszy sposób na obniżenie obrazu
Czarny top to czarny pas tkaniny między kasetą a górną krawędzią obrazu. Zakresy według producenta:
| Model | Szerokość obrazu | Czarny top |
|---|---|---|
| Rugby Plus / Rugby Pro | do 4,5 m | 5–45 cm |
| OnSuperior | 2–4,5 m | 5–140 cm |
| Alumid (wersja Tensio) | 3,5–4,5 m | 10–45 cm |
OnSuperior producent opisuje wprost jako ekran do bardzo wysokich ścian i sufitów. Napinanie Floating Tab utrzymuje płaską powierzchnię także przy długim topie. Jeżeli 140 cm nie wystarcza, potrzebna jest winda albo inny punkt montażu. Więcej o tym w poradniku czarny top i wysoki sufit.
Winda do ekranu – gdy top to za mało
Winda (Lift Screen) opuszcza całą kasetę z ekranem i chowa ją po projekcji. Według materiałów dystrybutora ADEO winda pozwala obniżyć ekran zwijany nawet o 400 cm, a sterowanie odbywa się pilotem dwukanałowym – osobno winda, osobno ekran. Wersje przewidziano dla kaset o szerokości całkowitej do 250, 350 i 450 cm. W kartach ekranów Rugby winda występuje jako akcesorium opcjonalne. Ponieważ informacje o zgodności pochodzą sprzed kilku lat, możliwość zastosowania windy do konkretnego modelu potwierdź przed zamówieniem. Szczegóły w poradniku winda do ekranu Lift Screen.
Jak duży ekran dla dalekich rzędów
Dla prezentacji i wideo producent zaleca wysokość obrazu H = D/6, gdzie D to odległość do najdalszego widza. W długiej nawie wyniki są duże:
| Odległość do ostatniego rzędu | Wysokość obrazu (D/6) | Szerokość 16:9 | Szerokość 4:3 |
|---|---|---|---|
| 15 m | 2,5 m | ok. 4,4 m | ok. 3,3 m |
| 20 m | ok. 3,3 m | ok. 5,9 m | ok. 4,4 m |
| 25 m | ok. 4,2 m | ok. 7,4 m | ok. 5,6 m |
W kościele najczęściej wyświetla się teksty pieśni i czytań. Najmniejszy czytelny znak to ok. 1/150 odległości – z 20 m litera powinna mieć ok. 13 cm. Duża czcionka, kontrastowe tło i mniej tekstu na slajdzie pozwalają zmniejszyć ekran. Często lepszym rozwiązaniem niż jeden ogromny ekran są dwa mniejsze po bokach prezbiterium.
Jeśli obliczenia wskazują na ponad 4,5 m szerokości, potrzebny jest ekran wielkoformatowy:
- Alumid – obraz 3,5–4,5 m, także w wersji Tensio.
- Max One – obraz ok. 4,6–6,5 m. Według dystrybutora lekka konstrukcja aluminiowa nie obciąża nadmiernie stropu, a rolka jest zabezpieczona przed wypadnięciem.
- Big One – obraz 6–8,5 m, do największych wnętrz.
Porównanie modeli znajdziesz w poradniku Alumid, Max One czy Big One. Pamiętaj, że duży ekran wymaga też odpowiednio jasnego projektora i miejsca na jego montaż w osi ekranu, np. na chórze lub na konstrukcji pod sklepieniem.
Światło z okien i witraży
Wnętrza sakralne i zabytkowe trudno zaciemnić. Przy dużym ekranie światło projektora rozkłada się na dużej powierzchni, więc obraz łatwo traci kontrast. Zasady:
- Wybieraj projektor z zapasem jasności – im większy ekran, tym więcej lumenów potrzeba na tę samą jasność obrazu.
- Biała tkanina Vision White ma gain 1,2 i szeroki kąt widzenia 180°, co sprzyja widzom siedzącym z boku nawy.
- Tkaniny ALR o wąskim kącie widzenia sprawdzają się, gdy widzowie siedzą blisko osi ekranu – w szerokim wnętrzu boczne miejsca zobaczą ciemniejszy obraz.
Jak gain wpływa na jasność, pokazujemy w poradniku gain ekranu i kąt widzenia.
Ekran na okazje – rama na statywach
Jeśli projekcje odbywają się kilka razy w roku – rekolekcje, koncerty, jubileusze – stała instalacja nie zawsze ma sens. Składana rama FramePro może stać na parze statywów podłogowych z regulacją wysokości 152–284 cm. Rama dzieli się na części do transportu, a po wydarzeniu wraca do magazynu. Rozwiązanie nie wymaga wiercenia w ścianach. Wersje FramePro opisuje poradnik FramePro – wersje FB, RB, FE, RE.
Montaż na wysokości
Ekran wielkoformatowy waży dużo i wisi wysoko. Zwróć uwagę na:
- nośność podłoża – mury, belki, strop i kotwy dobrane do konstrukcji,
- uchwyty i przedłużki – producent podaje nośność przedłużek na sztukę, np. 360 mm do 180 kg, 450 mm do 120 kg, 750 mm do 70 kg,
- dostęp serwisowy – podnośnik i miejsce na jego wjazd,
- zasilanie 230 V i sterowanie – przewody poprowadzone tak, by nie szpecić wnętrza; ekran można rozwijać pilotem, z włącznika lub z systemu sterowania.
Montaż takich ekranów warto powierzyć ekipie z doświadczeniem. Typowe pomyłki opisuje poradnik błędy przy montażu ekranu. Cenę każdej konfiguracji sprawdzisz w konfiguratorze.
Najczęstsze pytania
Na jakiej wysokości zawiesić ekran w kościele?
Środek obrazu powinien być na takiej wysokości, by z pierwszego rzędu kąt patrzenia w górę nie przekraczał ok. 15°. Przy pierwszej ławce 8 m od ekranu to ok. 3,3 m nad posadzką.
Jak obniżyć obraz przy bardzo wysokim sklepieniu?
Wybierz ekran z długim czarnym topem – OnSuperior oferuje go w zakresie 5–140 cm – albo zastosuj windę do ekranu, która według materiałów dystrybutora opuszcza ekran nawet o 400 cm.
Jak duży ekran do nawy o długości 20 m?
Według reguły producenta H = D/6 wysokość obrazu to ok. 3,3 m, czyli ok. 5,9 m szerokości w formacie 16:9. Przy dużej czcionce i dwóch ekranach bocznych można zastosować mniejsze ekrany.
Czy jest rozwiązanie bez montażu na ścianie?
Tak. Ramę FramePro można ustawić na statywach podłogowych z regulacją wysokości 152–284 cm i rozkładać tylko na wydarzenia.
Jaka tkanina do jasnego kościoła?
Zwykle biała tkanina o szerokim kącie widzenia, np. Vision White (gain 1,2, 180°), i projektor z zapasem jasności. Tkaniny ALR o wąskim kącie pasują tylko wtedy, gdy widzowie siedzą blisko osi ekranu.