- Winda Lift Screen opuszcza cały ekran zwijany spod wysokiego sufitu, a po pracy podnosi go z powrotem, żeby się schował.
- Według materiałów dystrybutora zakres opuszczania sięga ok. 400 cm, a winda występuje w wersjach dla kaset o szerokości całkowitej do 250, 350 i 450 cm.
- Pilot dwukanałowy steruje osobno windą i osobno ekranem.
- Czarny top w ekranach ADEO obniża obraz o 5–45 cm, a w OnSuperior i InSuperior aż do 140 cm – często to wystarcza bez windy.
- Kąt patrzenia w górę do środka obrazu nie powinien przekraczać ok. 15° – od tego zależy, jak nisko musi zejść ekran.
Problem: ekran pod bardzo wysokim stropem
Ekran zwijany montuje się zwykle tuż pod sufitem. W sali o wysokości 3 m obraz zaczyna się mniej więcej tam, gdzie powinien. W pomieszczeniu wysokim na 6, 7 czy 8 m górna krawędź obrazu znajdzie się kilka metrów nad głowami widzów. Efekt to niewygodna pozycja, zmęczenie karku i gorsza czytelność.
Producent podaje prostą zasadę: kąt od oczu widza do środka obrazu nie powinien przekraczać ok. 15° w górę. Przy widzu oddalonym o 10 m od ekranu środek obrazu powinien więc znaleźć się nie wyżej niż ok. 2,7 m nad poziomem jego oczu (10 × tg 15° ≈ 2,68 m). Jeśli kaseta wisi na 7 m, a obraz ma 2 m wysokości, trzeba go obniżyć o kilka metrów.
Rozwiązanie pierwsze: czarny top
Czarny top (drop) to pas czarnej tkaniny między kasetą a górną krawędzią obrazu. Kaseta zostaje pod sufitem, a obraz zaczyna się niżej. Zakresy dostępne w ekranach ADEO:
| Modele | Czarny top |
|---|---|
| Rugby PLUS i Rugby PRO w wersji Tensio, Inceel Tensio | 5–45 cm |
| Max One i Max Inceel z napinaniem MFTS | 10–20 cm |
| OnSuperior i InSuperior | 5–140 cm, co 5 cm |
Czarny top jest prosty, nie wymaga dodatkowego mechanizmu i nie zwiększa liczby elementów, które mogą się zepsuć. OnSuperior został zaprojektowany właśnie do bardzo wysokich ścian i sufitów. Napinanie Floating Tab utrzymuje płaską tkaninę nawet przy długim topie. Więcej w poradniku czarny top i wysoki sufit.
Ograniczenie jest jedno: 140 cm to maksimum. Jeśli obraz trzeba obniżyć o 2, 3 czy 4 m, top nie wystarczy.
Rozwiązanie drugie: winda Lift Screen
Winda to mechanizm montowany do stropu, który opuszcza i podnosi całą kasetę ekranu. Po zakończeniu projekcji ekran zwija się, a winda wciąga go pod sufit. W sali nie zostaje nic, co zasłania widok lub architekturę.
Według materiałów dystrybutora ADEO (artykuł sprzed kilku lat):
- winda opuszcza ekran zwijany na odległość do ok. 400 cm;
- występuje w wersjach dla kaset o szerokości całkowitej do 250, 350 i 450 cm;
- pilot dwukanałowy steruje osobno windą i osobno ekranem, a sterowanie można zaprogramować;
- wtedy winda współpracowała z kasetami Elegance, Professional i Alumid.
Obecnie producent wymienia windę jako opcję w kartach ekranów Rugby PLUS i Rugby PRO, także w wersjach Tensio. Ponieważ dane o zgodności pochodzą z różnych lat, zgodność windy z wybranym modelem i szerokością kasety potwierdź przed zamówieniem – zapytaj doradcę.
Czarny top czy winda – porównanie
| Kryterium | Czarny top | Winda |
|---|---|---|
| O ile obniża obraz | do 45 cm lub do 140 cm (On/InSuperior) | do ok. 400 cm |
| Wygląd po zwinięciu | kaseta pod sufitem | kaseta pod sufitem |
| Wygląd w czasie projekcji | czarny pas nad obrazem | kaseta zawieszona nisko, nad nią widoczne mocowanie windy |
| Mechanika | tylko ekran | ekran i dodatkowy napęd windy |
| Wymagania wobec stropu | standardowy montaż ekranu | strop musi przenieść windę razem z ekranem |
| Sterowanie | jeden kanał | dwa kanały: winda i ekran |
Inne sposoby obniżenia kasety
Między topem a windą jest jeszcze rozwiązanie pośrednie: przedłużenia uchwytów. Dla serii Rugby dostępne są sufitowe przedłużenia od 150 do 1700 mm, przeznaczone także do montażu pod kątem. Inne przedłużenia uchwytów mają nośność od 70 do 180 kg na sztukę, zależnie od długości. Kaseta wisi wtedy niżej na stałe. To dobry wybór, gdy ekran nie musi znikać, a wystarczy obniżyć go o metr. Więcej w poradniku montaż ekranu elektrycznego.
Jak zaplanować wysokość – przykład
Aula ma strop na wysokości 7,5 m, a ostatni rząd siedzi 15 m od ekranu.
- Wysokość obrazu wg reguły producenta: 15 ÷ 6 = 2,5 m. Przy 16:9 szerokość wynosi 2,5 × 1,78 ≈ 4,45 m. Wzory znajdziesz w poradniku jak dobrać wielkość ekranu.
- Dolna krawędź obrazu ma być na tyle wysoko, by głowy widzów jej nie zasłaniały. Przyjmijmy ok. 1,5 m nad podłogą sali. Górna krawędź znajdzie się więc na ok. 4 m.
- Kaseta pod stropem wisi na ok. 7,4 m. Różnica wynosi ok. 3,4 m.
- Czarny top 140 cm nie wystarczy. Potrzebna jest winda albo kaseta zawieszona niżej na przedłużeniach z topem.
W kościołach i zabytkowych wnętrzach dochodzi kwestia estetyki. Winda pozwala, by ekran był widoczny tylko podczas użycia. Szerzej piszemy o tym w poradniku ekran w kościele i wysokim wnętrzu.
Typowe miejsca, gdzie rozważa się windę
- Aule i sale wykładowe z wysokim stropem, w których ekran jest potrzebny tylko podczas części zajęć.
- Kościoły i wnętrza zabytkowe, w których ekran nie może zasłaniać ołtarza, witraży czy sklepienia poza czasem użycia.
- Atria i lobby hotelowe, w których okazjonalnie odbywają się prezentacje lub konferencje.
- Hale wielofunkcyjne, gdy ekran nie może wisieć nisko na stałe, bo przeszkadzałby w innych aktywnościach.
W każdym z tych przypadków najpierw sprawdź, czy wystarczy OnSuperior z długim czarnym topem. Jest prostszy w montażu i obsłudze. Windę wybierz dopiero wtedy, gdy obraz trzeba obniżyć bardziej, niż pozwala top.
Lista kontrolna przed wyborem windy
- Wysokość stropu i miejsce zawieszenia kasety.
- Odległość do ostatniego rzędu i wynikająca z niej wysokość obrazu.
- Docelowa wysokość dolnej krawędzi obrazu nad podłogą.
- Różnica między kasetą a górną krawędzią obrazu – czy mieści się w czarnym topie.
- Szerokość całkowita kasety – od niej zależy wersja windy.
- Nośność stropu i dostęp serwisowy.
Montaż i sterowanie
- Konstrukcja stropu – przed montażem windy nośność stropu i sposób kotwienia powinien ocenić instalator lub konstruktor.
- Zasilanie 230 V – zarówno ekran, jak i winda wymagają zasilania. Podłączenie wykonuje elektryk z uprawnieniami.
- Sterowanie – pilot dwukanałowy w podstawowej wersji. W auli warto przewidzieć integrację z systemem sterowania sali. Opcje opisujemy w poradniku sterowanie ekranem elektrycznym.
- Dostęp serwisowy – zaplanuj, jak dostaniesz się do kasety i windy na wysokości kilku metrów, np. z podnośnika.
Najczęstsze pytania
O ile winda Lift Screen może opuścić ekran?
Zakres opuszczania wynosi do ok. 400 cm.
Z jakimi ekranami współpracuje winda?
Producent wymienia windę jako opcję w kartach Rugby PLUS i Rugby PRO, także w wersjach Tensio. Starsze materiały wymieniały kasety Elegance, Professional i Alumid. Zgodność z wybraną szerokością kasety potwierdź z doradcą.
Kiedy wystarczy czarny top zamiast windy?
Gdy obraz trzeba obniżyć o nie więcej niż 45 cm (Rugby, Inceel) albo 140 cm (OnSuperior, InSuperior). Większe obniżenie wymaga windy lub zawieszenia kasety niżej na przedłużeniach.
Jak steruje się windą i ekranem?
Pilotem dwukanałowym: jeden kanał obsługuje windę, drugi ekran. Sterowanie można zaprogramować i zintegrować z systemem sali.
Czy montaż windy wymaga elektryka?
Tak. Winda i ekran są zasilane napięciem 230 V, więc podłączenie powinien wykonać elektryk z uprawnieniami. Nośność stropu powinien ocenić instalator.