Format ekranu: 16:9, 16:10 czy 2,35:1

Najpopularniejsze formaty ekranów projekcyjnych

Format zapisuje się jako proporcję (16:9) albo jako liczbę, która mówi, ile razy szerokość jest większa od wysokości (1,78:1). ADEO wykonuje ekrany w formatach 1:1, 4:3 (1,33), 16:10 (1,6), 16:9 (1,78), a w części modeli także 1,85, 2,35, 2,37, 2,39 i 2,40. Zestawienie poniżej pokazuje, gdzie który format ma zastosowanie i jak wysoki będzie obraz przy tej samej szerokości 3 m.

Format 21:9, który znasz z monitorów panoramicznych, to w przybliżeniu 2,33:1 – w praktyce odpowiada ekranom Scope 2,35:1.

16:9 – standard kina domowego i wideo

Format 16:9 to natywny format projektorów Full HD (1920 × 1080) i 4K UHD (3840 × 2160), a także telewizji, serwisów streamingowych, konsol i większości materiałów wideo. Jeśli ekran ma stanąć w salonie i służyć do filmów, seriali, sportu i gier, 16:9 jest wyborem domyślnym. Filmy kinowe w formacie 2,35:1 wyświetlą się na nim z czarnymi pasami u góry i u dołu – na białej tkaninie w ciemnej sali są one mało widoczne, a ekran z czarną ramką dodatkowo pomaga je „ukryć”.

16:10 – format sal konferencyjnych i szkół

Projektory biznesowe i edukacyjne mają często rozdzielczość WUXGA (1920 × 1200) lub WXGA (1280 × 800), czyli format 16:10. To także format wielu laptopów, więc prezentacja wypełnia cały ekran. Obraz 16:10 jest nieco wyższy od 16:9 przy tej samej szerokości, co pomaga przy tekstach i arkuszach. Treści 16:9 (wideo, wideokonferencje) wyświetlą się na nim z wąskimi pasami: zajmą ok. 90% wysokości ekranu. Gdy w sali większość materiałów to wideo albo obok ekranu wiszą monitory 16:9, rozważ 16:9. Więcej w poradniku ekran do sali konferencyjnej.

4:3 i 1:1 – kiedy jeszcze mają sens

Format 4:3 to natywny format starszych projektorów XGA (1024 × 768) i wielu dokumentów. Jeśli w szkole lub urzędzie pracują jeszcze takie projektory, ekran 4:3 wykorzysta ich pełny obraz. Format 1:1 (kwadrat) jest kompromisem: zmieści obraz 4:3, 16:10 i 16:9 (każdy z pasami), co przydaje się, gdy do jednego ekranu podłącza się różne projektory lub gdy obraz bywa wyświetlany pionowo. Wadą jest duża niewykorzystana powierzchnia przy treściach panoramicznych. Przy wymianie projektora na nowy zwykle opłaca się też wymienić ekran na 16:10 lub 16:9.

2,35:1 i 2,40:1 – format kinowy Scope

Większość filmów kinowych powstaje w formacie ok. 2,35–2,40:1. Ekran Scope pokazuje je bez czarnych pasów, na całej powierzchni tkaniny – to najbardziej kinowe doświadczenie, jakie można mieć w domu. Producent podaje tu wysokość obrazu liczoną wzorem H = Ds/2,5, a szerokość = H × 2,35.

Stała wysokość obrazu

Ekrany Scope projektuje się zwykle według zasady stałej wysokości: obraz 16:9 i obraz kinowy mają tę samą wysokość, a film kinowy jest po prostu szerszy. Przy tej samej wysokości ekran 2,35:1 jest ok. 1,32 raza szerszy niż 16:9, a 2,40:1 – ok. 1,35 raza. Przykład: przy kanapie 3,5 m wysokość obrazu to 1,4 m, ekran 16:9 ma 2,49 m szerokości, a ekran 2,35:1 – ok. 3,29 m. Materiały 16:9 wyświetlają się na środku z pasami po bokach.

Jak projektor wypełnia ekran Scope

Projektory mają matryce 16:9, więc żeby wypełnić ekran kinowy, stosuje się jedną z dwóch metod:

• Soczewka anamorficzna – dodatkowa soczewka przed obiektywem rozciąga obraz w poziomie, a projektor w trybie anamorficznym wcześniej go odpowiednio przetwarza. Wykorzystywana jest cała rozdzielczość matrycy.
• Zoom z pamięcią ustawień (lens memory) – projektor z silnikowym zoomem powiększa obraz tak, by film wypełnił szerokość ekranu, a czarne pasy z materiału trafiają poza tkaninę. Dla obrazu 16:9 przywołuje się drugie ustawienie. Metoda prostsza, ale część matrycy jest niewykorzystana.

Projektor bez żadnej z tych funkcji wyświetli film kinowy na ekranie Scope jako obraz 16:9 z pasami – wtedy lepszy jest ekran 16:9.

Ile tracisz, wyświetlając film kinowy na ekranie 16:9

Film 2,35:1 na ekranie 16:9 zajmuje ok. 76% jego wysokości, a 2,40:1 – ok. 74%. Odwrotnie: materiał 16:9 na ekranie 2,35:1 o tej samej wysokości zajmuje ok. 76% szerokości. Wybór sprowadza się więc do pytania, czego oglądasz więcej. Jeśli głównie filmów – Scope. Jeśli seriali, sportu i gier – 16:9.

Format kinowy a ekran zakrzywiony

Szerokie ekrany Scope dobrze współpracują z krzywizną: przy dużej szerokości krawędzie obrazu są dalej od widza niż środek, a ekran zakrzywiony wyrównuje tę różnicę i poprawia równomierność jasności. Dlatego modele Plano Curved i Frameless Curved są oferowane w formatach kinowych. Zalety i wymagania opisujemy w poradniku ekran zakrzywiony czy płaski.

Jakie formaty mają poszczególne modele ADEO

Jak wybrać format – szybka ściąga

1. Sprawdź natywną rozdzielczość projektora w specyfikacji: 1920 × 1200 to 16:10, 1920 × 1080 i 3840 × 2160 to 16:9, 1024 × 768 to 4:3.
2. Jeśli nie masz jeszcze projektora, wybierz format według treści: biuro i szkoła – 16:10, dom – 16:9.
3. Rozważ Scope tylko wtedy, gdy oglądasz głównie filmy kinowe i projektor ma tryb anamorficzny lub pamięć zoomu.
4. Porównując ekrany różnych formatów, porównuj wysokość obrazu, a nie przekątną – patrz poradnik jak dobrać wielkość ekranu.

Typowe błędy

• Ekran 16:9 do projektora WUXGA – prezentacja 16:10 albo nie zmieści się na wysokość, albo zostanie zmniejszona z pasami po bokach.
• Ekran Scope bez projektora z zoomem lub soczewką – film i tak wyświetli się z pasami, tylko na droższym, szerszym ekranie.
• Porównywanie po przekątnej – 120″ w 2,35:1 to obraz ok. 1,19 m wysokości, a 120″ w 16:9 – ok. 1,49 m.
• Wybór 4:3 do nowego projektora – nowe projektory to zwykle 16:10 lub 16:9.

Wybrany format ustawisz w konfiguratorze dla domu lub dla firm.

Najczęstsze pytania