Ekran ALR i szary – kiedy warto

Problem: światło otoczenia zabiera kontrast

Projektor nie potrafi wyświetlić czerni – czarny obszar obrazu to po prostu miejsce, gdzie projektor nie wysyła światła. To, jak czarne wydaje się to miejsce, zależy od tego, ile światła pada na ekran z innych źródeł: okien, lamp, jasnych ścian i sufitu odbijających część obrazu z powrotem na ekran. W ciemnej sali kinowej czerń jest głęboka. W salonie w ciągu dnia biała tkanina odbija światło dzienne równie chętnie jak obraz z projektora i czerń zamienia się w szarość, a kolory bledną.

Są dwa sposoby, by temu przeciwdziałać: ograniczyć światło (rolety, ciemne ściany, wyłączone lampy) albo wybrać powierzchnię, która odbija mniej światła otoczenia. Ten poradnik dotyczy drugiej drogi.

Szary ekran a ekran ALR – czym się różnią

Tkanina szara działa prosto: odbija mniej światła w każdym kierunku. Obraz z projektora jest dużo jaśniejszy niż rozproszone światło w sali, więc po „przyciemnieniu” obu stosunek bieli do czerni się poprawia, szczególnie gdy problemem są jasne ściany odbijające obraz. Szara tkanina zachowuje przy tym szeroki kąt widzenia.

Tkanina ALR (Ambient Light Rejecting) ma strukturę optyczną, która odbija światło padające z kierunku projektora w stronę widzów, a światło z innych kierunków – z boków i z góry – w dużej części tłumi. Dzięki temu przy tym samym oświetleniu daje lepszy kontrast niż zwykła szarość przy wyższym gain. Ceną jest węższy kąt widzenia i wrażliwość na kierunek padania światła projektora.

Trzy szare tkaniny ADEO

Ambient Grey 2 – najmocniejsze tłumienie światła

To jedyna tkanina ALR w ofercie ADEO. Przy gain 0,9 zachowuje dobrą jasność, a jednocześnie najskuteczniej ogranicza wpływ światła z okien i lamp. Sprawdzi się w salonie z oknami bocznymi, w jasnej sali konferencyjnej czy w showroomie. Ograniczenia: kąt widzenia ok. 60° oraz przeznaczenie wyłącznie do projektorów standardowych i krótkoogniskowych (ST).

Ambient Grey – szarość do UST i ST

Gain 0,6 i kąt 140° to kompromis: tkanina poprawia odbiór przy świetle otoczenia oraz przy jasnych lub kolorowych ścianach, a jednocześnie współpracuje z projektorami UST. To dobry wybór do salonu z „laser TV” stojącym na szafce pod ekranem.

Reference Grey 2 – lepsza czerń w kinie z jasnymi ścianami

Najciemniejsza z tkanin (gain 0,5) przy pełnym kącie 180°. Nie jest tkaniną ALR, ale wyraźnie poprawia czerń w pomieszczeniach, gdzie jasne ściany i sufit odbijają obraz z powrotem na ekran. Nadaje się do projektorów UST i występuje w wersji akustycznej.

Dlaczego Ambient Grey 2 nie współpracuje z projektorem UST

Projektor ultrakrótkoogniskowy stoi tuż pod ekranem i oświetla go pod bardzo ostrym kątem z dołu. Za UST uznaje się projektor, którego odległość projekcji jest mniejsza niż połowa szerokości obrazu. Struktura tkaniny Ambient Grey 2 jest przygotowana na światło padające z przodu, z typowej odległości projekcji – przy oświetleniu z dołu nie skieruje go poprawnie w stronę widzów, a obraz będzie nierównomierny. Dlatego do projektorów UST producent wskazuje Reference Grey 2 lub Ambient Grey. Więcej w poradniku ekran do projektora UST.

Kąt widzenia – kto siedzi z boku

Kąt widzenia ok. 60° oznacza, że widzowie powinni siedzieć w stosunkowo wąskim sektorze naprzeciw ekranu. W salonie z kanapą ustawioną centralnie to zwykle nie problem. W sali konferencyjnej, w której część osób siedzi przy bocznych krawędziach stołu, obraz z boku będzie wyraźnie ciemniejszy. Jeśli widownia jest szeroka, wybierz Ambient Grey (140°) albo Reference Grey 2 (180°) i ogranicz światło w inny sposób. Zależność między gain a kątem widzenia omawiamy w poradniku gain ekranu i kąt widzenia.

Hot-spot i równomierność obrazu

Powierzchnie kierunkowe mogą pokazywać hot-spot, czyli jaśniejszy obszar w miejscu, gdzie odbicie światła projektora trafia prosto w oczy widza. Im szerszy kąt widzenia, tym mniejsze ryzyko tego efektu. Pomaga też rozsądne ustawienie projektora – w osi środka ekranu i w odległości wynikającej z jego współczynnika projekcji, bez skrajnego przesunięcia obiektywu.

Płaskość: ALR wymaga ramy lub napinaczy

Struktura optyczna tkaniny ALR działa poprawnie tylko wtedy, gdy powierzchnia jest idealnie płaska – każda fala zmienia kąt odbicia i jest widoczna jako jaśniejszy lub ciemniejszy pas. Producent zaleca, by ekrany zwijane z tkaniną ALR miały napinacze Tensio albo by wybrać ekran ramowy. W praktyce to:

• ekrany ramowe – Plano, Prestige, Frameless,
• ekrany zwijane z napinaniem bocznym – OnSuperior, a w zabudowie sufitowej InSuperior; zobacz ekrany z napinaczami,
• ekrany elektryczne w wersji Tensio Classic, np. Rugby Plus.

Jasność projektora przy szarej tkaninie

Niższy gain oznacza ciemniejszy obraz przy tym samym projektorze. Przybliżona proporcja: na Reference Grey 2 (gain 0,5) obraz w osi będzie miał ok. 0,5 ÷ 1,2 ≈ 42% jasności, którą ten sam projektor dałby na Vision White (gain 1,2). Na Ambient Grey (0,6) – ok. połowę. Przy szarej tkaninie i jasnym pomieszczeniu wybierz więc projektor z zapasem jasności, a obraz o rozsądnym rozmiarze – większa powierzchnia rozprasza te same lumeny na większy obszar.

Kiedy szary ekran lub ALR nie ma sensu

• W dedykowanej, ciemnej sali kinowej z ciemnymi ścianami biała Reference White 2 da jaśniejszy obraz bez straty czerni.
• W szerokiej sali z widzami siedzącymi daleko od osi ekranu tkanina ALR z wąskim kątem nie będzie się sprawdzać.
• Przy bardzo słabym projektorze szara tkanina może dać obraz zbyt ciemny – wtedy lepiej ograniczyć światło w sali.
• Gdy światło pada prosto zza widzów na ekran (np. okno naprzeciw ekranu), żadna tkanina nie zastąpi rolet.

Jak wybrać – podsumowanie

1. Projektor UST – Ambient Grey lub Reference Grey 2.
2. Projektor standardowy, dużo światła z boków lub z góry, widzowie naprzeciw ekranu – Ambient Grey 2.
3. Projektor standardowy, jasne ściany, niewiele światła, szeroka widownia – Reference Grey 2 lub Ambient Grey.
4. Głośniki za ekranem – wersje Acoustik.
5. Przy ALR – ekran ramowy lub z napinaczami.

Pełne porównanie wszystkich powierzchni znajdziesz w przewodniku jak wybrać tkaninę projekcyjną, a praktyczne porady do salonu z oknami – w poradniku ekran do jasnego salonu. Gotowy wybór sprawdzisz w konfiguratorze.

Najczęstsze pytania