Ekran akustyczny – głośniki za ekranem

Czym jest ekran akustyczny

Ekran akustyczny (akustycznie przezroczysty) ma tkaninę z tysiącami drobnych otworów. Dźwięk z głośników ustawionych za ekranem przechodzi przez perforację, a widz widzi jednolity obraz – z normalnej odległości oglądania otworów nie widać. Tak budowane są sale kinowe: kanał centralny i głośniki frontowe stoją za ekranem, dzięki czemu dialogi „wychodzą” z ust aktorów, a dźwięk przesuwa się po ekranie razem z akcją.

W kinie domowym bez ekranu akustycznego głośnik centralny stoi zwykle pod obrazem lub nad nim. To kompromis: im większy ekran, tym wyraźniej słychać, że głos dochodzi z innego miejsca niż twarz na ekranie.

Perforacja 0,5 mm czy 1,3 mm

ADEO stosuje dwa rodzaje perforacji. Wybór zależy przede wszystkim od tego, jak blisko ekranu siedzą widzowie i jak duży jest obraz.

Mikroperforacja 0,5 mm jest przeznaczona do pomieszczeń, w których pierwszy rząd siedzi kilka metrów od ekranu – kino domowe, sale zarządu, showroomy. Otwory są na tyle małe, że nie zaburzają ostrości obrazu 4K.

Perforacja 1,3 mm (Vision Macro Acoustik) przepuszcza więcej dźwięku i jest przeznaczona do bardzo dużych ekranów, przed którymi widzowie siedzą daleko – sal kinowych, teatrów, auli. W domowej sali kinowej zwykle nie jest potrzebna.

Kiedy ekran akustyczny ma sens

• Dedykowana sala kinowa – masz ścianę frontową tylko dla ekranu i głośników, a obraz ma 2,5 m szerokości lub więcej.
• Ekran zajmuje całą szerokość ściany – nie ma miejsca na kolumny po bokach, a centralny pod ekranem wymusiłby podniesienie obrazu zbyt wysoko.
• Estetyka – chcesz, żeby głośników w ogóle nie było widać, np. w salonie z ekranem ramowym na stałe.
• Sale reprezentacyjne i showroomy – nagłośnienie ukryte za obrazem, bez kolumn w polu widzenia.

Nie warto, gdy ekran jest zwijany i ma wisieć przed oknem, szafą lub regałem – za ekranem i tak nie postawisz głośników. Nie warto też, gdy projektor ma niewielką jasność, a w pomieszczeniu jest dużo światła: tkaniny akustyczne mają gain poniżej 1, więc obraz będzie nieco ciemniejszy niż na Vision White (gain 1,2). Więcej o tym parametrze w haśle gain.

Jak ustawić głośniki za ekranem

Głośniki stawia się za tkaniną, możliwie centralnie względem kanałów (lewy, centralny, prawy), z tweeterami na wysokości mniej więcej 1/2–2/3 wysokości obrazu. Zostaw odstęp między przednią ścianką głośnika a tkaniną – zwykle kilkanaście centymetrów lub więcej, zgodnie z zaleceniami producenta głośników. Zbyt mały odstęp może powodować odbicia od tkaniny i drgania, a przy ekranach zwijanych – ocieranie tkaniny o maskownicę.

Ścianę za ekranem i przestrzeń wokół głośników warto wyłożyć ciemnym, matowym materiałem dźwiękochłonnym. Ogranicza to odbicia dźwięku i sprawia, że przez perforację nie prześwituje jasna ściana ani logo na kolumnie.

Wpływ tkaniny na dźwięk

Każda tkanina akustyczna w niewielkim stopniu tłumi najwyższe częstotliwości. W praktyce różnicę koryguje się korektorem w amplitunerze lub procesorze (wiele urządzeń robi to automatycznie podczas kalibracji z mikrofonem). Kalibrację wykonuj zawsze z zamontowanym ekranem, a nie przed jego montażem.

Moiré i ostrość obrazu

Moiré to falujący wzór, który może powstać, gdy regularna siatka otworów nakłada się na siatkę pikseli projektora. Ryzyko rośnie, gdy siedzisz bardzo blisko ekranu i gdy rozmiar piksela na ekranie jest zbliżony do rozstawu perforacji. Jak go uniknąć:

• wybierz mikroperforację 0,5 mm do kina domowego, a perforację 1,3 mm zostaw na duże sale;
• zachowaj zalecaną odległość – najbliższy widz co najmniej w odległości 1 × szerokość obrazu;
• przed zamówieniem większej sali poproś o próbkę tkaniny i sprawdź ją ze swoim projektorem.

Jasność obrazu na tkaninie akustycznej

Gain akustycznych tkanin bieli wynosi 0,9 (Reference White 2 Acoustik) lub 0,75 (Vision Acoustik). W porównaniu z Vision White o gainie 1,2 obraz na Vision Acoustik będzie o ok. 1/3 ciemniejszy (0,75 / 1,2 ≈ 0,63, czyli ok. 63% jasności). Szara Reference Grey 2 Acoustik (gain 0,5) wymaga już wyraźnie jaśniejszego projektora, ale lepiej trzyma czerń przy jasnych ścianach. Dobierając projektor, uwzględnij gain – szczegóły w poradniku gain ekranu i kąt widzenia.

Uwaga na jedną różnicę: wersja akustyczna Ambient Grey 2 nie nadaje się do projektorów ultrakrótkoogniskowych (UST). Jeśli masz UST i chcesz głośniki za ekranem, wybierz Reference Grey 2 Acoustik.

Jaki ekran akustyczny wybrać

Tkanina akustyczna musi być idealnie płaska – fale zmieniają geometrię obrazu i odległość głośnika od tkaniny. Dlatego najlepiej sprawdzają się:

• Plano – klasyczny ekran ramowy z aksamitną czarną ramą, szerokość obrazu 1,8–3 m, formaty do 2,40:1;
• Prestige – wąska rama ok. 10 mm, szerokość 2–4 m;
• Plano Curved – zakrzywiony ekran ramowy, także z tkaninami akustycznymi;
• OnSuperior i InSuperior – ekrany elektryczne z napinaniem bocznym Floating Tab, gdy ekran ma się chować do kasety lub sufitu.

W ekranie zwijanym pamiętaj o przestrzeni: tkanina zjeżdża przed głośniki, więc kaseta musi być wysunięta od ściany na tyle, by tkanina nie dotykała kolumn. Pomagają w tym przedłużenia uchwytów z działu akcesoria do ekranów.

Typowe błędy

• Wybór perforacji 1,3 mm do małej sali domowej – otwory mogą być widoczne z bliska.
• Głośniki przyklejone do tkaniny lub ekran zwijany bez odsunięcia od ściany.
• Jasna ściana lub błyszczące maskownice za ekranem – prześwitują przez perforację.
• Kalibracja dźwięku przed zamontowaniem ekranu.
• Ambient Grey 2 Acoustik z projektorem UST.

Checklista przed zamówieniem

1. Zmierz głębokość wnęki za ekranem i głębokość głośników.
2. Ustal szerokość obrazu – pomoże poradnik jak dobrać wielkość ekranu.
3. Wybierz tkaninę: biel do ciemnej sali, szarość przy jasnych ścianach, ALR tylko z projektorem standardowym.
4. Sprawdź jasność projektora z uwzględnieniem gainu.
5. Wybierz ekran ramowy albo elektryczny z napinaczami i skonfiguruj go w konfiguratorze.

Pełny przegląd powierzchni znajdziesz na stronie tkaniny projekcyjne.

Najczęstsze pytania